Hello from the other side

documentaire

Alle verbroken verbindingen moeten worden hersteld: in onszelf, met anderen en met onze aardse omgeving. Dit zal nog decennia duren, maar uiteindelijk werken de gestapelde crises helend.

Jan Rotmans, is hoogleraar transitiekunde en een internationale autoriteit op het gebied van transities & duurzaamheid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam

Hello from the other side is het verhaal van drie eigenzinnige karakters, Lianne, Huub en Adelheid die ieder op een geheel eigen wijze in het leven staan. Rode draad is hun zoektocht en behoefte om het leven vorm te geven vanuit verbondenheid met zichzelf en met alles wat leeft. Daarmee belichamen ze een nieuw bewustzijn dat aan het ontstaan is in onze veranderende maatschappij. Een verhaal waarin de mens niet langer los staat van al het andere maar onderdeel is van het web van leven. Uit de wortels van het oude groeit het nieuwe. Wat speelt zich af tussen hemel en aarde als we ontwaken en onszelf herinneren? ”

We leven in een bijzondere tijd. Voor veel mensen is het voelbaar dat de energie aan het veranderen is. We zien het terug in de ingrijpende veranderingen in onze maatschappij. Allerlei verborgen en onbewuste zaken komen aan het licht en vele oude structuren staan op instorten, ze passen niet meer bij de Nieuwe Tijd. We komen uit een tijd waarin het gevoel van tekort komen, overleven en lijden centraal stonden en staan aan het begin van een Nieuwe Tijd waarin het gevoel van overvloed, leven en vertrouwen centraal staan.

Nieuwe verhalen, nieuwe waarheden ontstaan en steeds meer mensen zoeken naar manieren om vorm te geven aan hun leven buiten de wijzen zoals het altijd was en waarop we het gewend zijn. De documentaire Hello from the other side biedt zo’n nieuw alternatief verhaal, toch ook weer stokoud, een verhaal dat teruggrijpt op de boomwortels van ons bewustzijn.

Als al onze uitgangspunten, onze fundamenten, onze dominante denkbeelden, de waarheden in onze westerse cultuur zoals we die lang gekend hebben veranderen, roept dat ten diepste een vraag op naar onze identiteit. Wie zijn we in werkelijkheid? Het lijkt erop dat we als cultuur verdwaald zijn, onszelf zoeken, misschien zelfs kwijt zijn en in een identiteitscrises verkeren. Hello from the other side nodigt uit om anders te kijken naar onszelf en onze cultuur vanuit vier actuele thema’s die ook onderling verbonden zijn. Daarmee biedt de documentaire nieuwe aanknopingspunten om te ‘herbronnen’. Het eerste thema is onze geschiedenis, een deel van onze geschiedenis die we vergeten zijn, het heidendom. Daarnaast duurzaamheid, niet de buitenkant waar het gaat over techniek en regels maar de binnenkant van duurzaamheid die gaat over onszelf. Zingeving is het derde thema, elke cultuur heeft een zingevend verhaal nodig, de westerse cultuur heeft er momenteel geen. En tot slot gelijkwaardigheid, de terugkeer van de vrouwelijke energie, het vrouwelijk bewustzijn en in het verlengde daarvan de herwaardering van vrouwen zodat een nieuwe balans met het mannelijke kan ontstaan.

Vraagstelling
Wie zijn we in werkelijkheid, als mens en als geheel, als cultuur? Hoe kunnen we in deze tijden van grote verwarring en angst alle verbindingen binnen en buiten ons herstellen en opnieuw aarden met respect voor onszelf, elkaar en het grotere, zijnde onze aardse omgeving. En hoe kan je zelf zin geven aan je leven op een manier die aansluit bij wie je in diepste wezen bent?

Samenvatting verhaal
Hello from the other side is een galerij van twee onderling losjes verbonden portretten met als rode draad de zoektocht en behoefte om het leven vorm te geven vanuit verbondenheid met jezelf en met alles wat leeft. Twee persoonlijke verhalen met universele kenmerken. De documentaire volgt een jaar lang het Keltische Jaarwiel, symbool voor de Cirkel van het Leven, om de weg terug te vinden naar onbekende, verwaarloosde en vergeten delen in onszelf, in onze cultuur en in Nederland.

Aan de basis staat het verhaal van Lianne, heidens heks en priesteres. Altijd is ze op zoek naar verbinding met de goddelijke Natuur in al haar pracht, de Maan en haar eeuwige cyclus, de elementen aarde, lucht, water en vuur, de seizoenen, de stemmen van onze voorouders, met elkaar. In het dagelijks leven is Lianne uitvaartbegeleider en komt ze met mensen in contact die anders in het leven staan dan zij. Vandaaruit ziet ze ook de vragen en uitdagingen die er zijn binnen de samenleving, bijvoorbeeld als het gaat om het omgaan met de dood. Lianne volgt de acht feesten, spaken van het Jaarwiel, de vier ons bekende seizoenen en de vier landbouwfeesten. Elk jaar, elk seizoen, elke viering, draait het Jaarwiel een stukje door tot het weer uitkomt waar het begon. Langs geboorte, leven, sterven en wedergeboorte, de cyclus in de natuur.

Daarmee komen we bij de tweede verhaallijn, kunstenaarsduo Huub en Adelheid Kortekaas en hun ‘Tempelhof’. De Tempelhof is een gesammtkunstwerk waarin huis, tuin, werk en leven zijn verweven in een poëtisch verslag van hun meer dan 50 jarige zoektocht naar betekenisgeving. De prachtige tuin vol met kunstwerken geïnspireerd op hun levensvisie ‘van kiemplantje naar de mens als bloem’ biedt volop mogelijkheden om de cyclus in de natuur te volgen. Daarnaast zijn beide, inmiddels op een respectabele leeftijd, nog steeds even gedreven en actief met lopende en nieuwe projecten in het spanningsveld natuur en cultuur.

Beide portretten vervlechten we tot een geheel. Lianne, een jonge moeder van drie kinderen, waarvan de oudste twee in co-ouderschap tevens evangelisch worden opgevoed door hun vader. Lianne is volop bezig het leven door te geven, het gezin te onderhouden en zichzelf te ontwikkelen en Huub & Adelheid inmiddels in een levensfase waarin meer afstand kan worden genomen van het aardse, het materiële, en het belangeloos dienstbaar zijn aan de gemeenschap, lokaal, nationaal en internationaal nog meer verdieping krijgt. Zouden de zoektocht en oude wijsheid van Lianne en Huub & Adelheid kunnen bijdragen aan de uitdagingen waar wijzelf, onze cultuur en Nederland nu voor staan? Welke keuzes maken zij op kleine en grote schaal voor een leven in harmonie met zichzelf, medemensen en de natuur in het algemeen? In hoeverre gaan ze mee in de dagelijkse stroom van onze maatschappij? Welke levenslessen komen ze tegen en hoe gaan ze daar mee om? Lukt het hen om vanuit hun kracht een bijdrage te leveren aan het grotere geheel? En tot wat voor samenleving kan dat leiden, als meerdere mensen dit zouden doen? Hoe zou het voor anderen kunnen zijn? Wat is hun persoonlijk conflict en drijfveer? En wat staat hun mogelijk in de weg om hun doel te bereiken?

Samen geven de portretten een beeld van de individuele en wereldlijke transformatie naar een nieuwe wereld, een nieuw tijdperk dat in het hier en nu plaatsvindt nu we de vervreemde kant van onszelf, de vrouwelijke kant, weer schoorvoetend omarmen en wakker kussen. We zien waar de hoofdpersonages in hun tocht moeilijkheden ondervinden en deze proberen te overwinnen. Wat is de invloed van de dagelijkse realiteit op hun idealen? De portretten worden afgewisseld met beelden uit de natuur, vooral de jaarlijkse cyclus van bloei en verval van alles wat leeft, bloemen, planten, bomen, dieren in de Tempelhof. De drie hoofdpersonen zijn allen kunstenaars, dus ook hun kunst, muziek, poëzie, architectuur, zal ruimschoots aan bod komen.

Waarom documentaire?: 4x anders kijken naar onze identiteit
Als je de krant leest of het nieuws volgt dan is het geweld en de verdeeldheid in de wereld niet te missen. Ook lees je artikelen over positieve veranderingen, mensen die vluchtelingen helpen, duurzame initiatieven opzetten of samen eten met de buurt. Het lijkt soms alsof we in twee werelden leven, de wereld van chaos, angst en onheil en de wereld van mededogen, liefde en zorg voor elkaar. In deze tijd proberen steeds meer mensen grip te krijgen op en betekenis te geven aan de veranderingen en crisissen die ons overspoelen.

Nu we steeds meer het geheel overzien gaan we patronen herkennen in onze westerse cultuur die hieraan debet zijn en ook ons eigen aandeel herleiden. Hello from the other side is een verhaal waar psychische, maatschappelijke en spirituele lijnen samenkomen en dat aan de basis ligt van een wereld die duurzamer, liefdevoller en vreedzamer is. Met de documentaire willen we mensen, mannen en vrouwen, uitnodigen anders te kijken naar zichzelf en naar onszelf, onze maatschappij, onze cultuur. Op een viertal thema’s biedt de documentaire aanknopingspunten om anders te kijken naar onze fundamenten, naar onze identiteit.

In de eerste plaats, anders kijken door aandacht voor een deel van onze geschiedenis die we vergeten zijn, het heidendom; de Oude en oudste Religie met God en de Godin. Mensen in de oude en nieuwe Steentijd keken op een andere manier naar de wereld dan wij nu doen. Zij waren meer één met de natuur en ze gingen ervan uit dat alles met elkaar verbonden was. De zogenoemde primitieve mens ervoer het als een groot mysterie dat vrouwen leven baarden, en omdat er zonder vrouwen geen leven mogelijk was, stelden ze zich het Universum voor als een Grote Moeder of als de Godin. Hun godsdienst was een natuur-religie waar de Godin werd vereerd en de cyclus van het leven centraal stond. Ook de heidenen uit latere perioden en de hedendaagse tijd delen een grote liefde voor Moeder Natuur en sommigen zien haar net als in de oude culturen als de Godin, als de universele moeder, de bron van vruchtbaarheid en eindeloze wijsheid. God, de hemelvader, is de partner van de Godin, de aardemoeder, en samen zijn ze die Ene.

Onze westerse geschiedenis (his-story) is voornamelijk een mannelijke geschiedenis. Kijk alleen al naar het Adam en Eva verhaal zoals deze in de huidige Bijbel is opgenomen. Maar ook de verdere geschiedvertelling is voornamelijk verteld vanuit mannelijke heroïek, zelden vanuit het vrouwelijke standpunt. Er is nu een zichtbare en onzichtbare transformatie aanwezig in onze samenleving, die het vrouwelijk potentieel weer terughaalt in ons bewustzijn. De geschiedenis waarin de vrouw ondergeschikt was en achter de coulissen werd gehouden is langzaamaan aan het veranderen in de westerse maatschappij. Ook in cultuur en kunst uitingen als film en boeken (The Da Vinci Code – een wereldwijde bestseller waarin eigenlijk de achilleshiel van de Rooms-katholieke kerk wordt getreden en Jezus met Maria nakomelingen heeft gehad). Kan de vrouwelijke kant van de geschiedenis en de daarmee samenhangende wijsheid bijdragen aan de huidige transformatie naar een Nieuwe Tijd?

De tweede manier van anders kijken die de documentaire oproept is aandacht voor duurzaamheid, niet de buitenkant die gaat over techniek en regels maar de binnenkant die gaat over onszelf. Duurzaamheid is overal, ook in ons hart? Duurzaamheid staat volop in de belangstelling. Vooralsnog is het vooral de buitenkant van duurzaamheid, duurzaam doen, acties, plannen, projecten vooral in de technische hoek en de regelgeving. Hierachter wordt langzaam ook een nieuw bewustzijn voelbaar; het bewustzijn dat wij onlosmakelijk verbonden zijn met al het leven, een holistische wereld. Dit bewustzijn kunnen we de binnenkant van duurzaamheid noemen. Duurzaam zijn wil zeggen dat duurzaamheid volledig geïntegreerd is in ons leven. De duurzame mens is in diepste wezen spiritueel en leeft volgens de wetten van het leven. Dat maakt hem per definitie milieubewust en mensvriendelijk.

Anders kijken door aandacht voor zingeving, is de derde uitnodiging om anders te kijken naar onszelf en het geheel. In zijn boek The Creation of Consciousness schreef Edward Edinger: “Geschiedenis en antropologie leren ons dat een menselijke maatschappij niet lang kan overleven, tenzij haar leden zich gedragen voelen door een centrale en levende mythe. Zo’n mythe voorziet het individu van een reden voor zijn bestaan.” Het begrip ‘mythe’ is het beste te vergelijken met een symbolisch verhaal waarin grote levensvragen beantwoord worden, en zolang dit verhaal gevoeld, beleefd en ervaren wordt, werkt het bezielend, biedt het veiligheid en samenhang, en kunnen mensen er antwoorden in vinden zonder zelf op zoek te hoeven gaan. Een mythe gaat over ons zelfbeeld, ons mens- en wereldbeeld, ons basisverhaal over het leven. Edinger constateerde al in 1984 dat de westerse maatschappij niet langer een levend functionerende mythe heeft, en dat de belangrijkste wereldculturen in een toestand zijn geraakt waarin ze in meer of mindere mate een staat van mytheloosheid hebben bereikt. Carl Gustav Jung, Zwitsers psychiater en psycholoog, beschreef dit probleem ook toen hij benoemde dat hij weliswaar veel wist van de Christelijke mythe, maar dat de bezieling eruit was en dat hij als mens niet leefde binnen die werkelijkheid.

De laatste manier van ‘anders kijken’ waarin de voorgaande drie samenkomen is door mensen bewust te maken van het belang van gelijkwaardigheid tussen de twee basiskrachten van het universum ‘het mannelijke’ en ‘het vrouwelijke’, tussen mannen en vrouwen (zie hier voor verdere toelichting). Hello from the other side vestigt de aandacht op de andere kant van onszelf, – de onbewuste, de onbekende, de kant waarvan we vervreemd zijn, de vrouwelijke kant (yin en yang) – tevens de andere kant van de westerse cultuur, van Nederland, van Europa.

Vanuit gelijkwaardigheid van het vrouwelijke ontstaat er partnerschap met het mannelijke. En vanuit partnerschap ontstaat de noodzakelijke balans en eenheid, individueel en collectief. Zo maken we een stap richting een nieuwe samenleving in balans.”

Annine van der Meer, Academie Pansophia

Overigens betekent de terugkeer van het vrouwelijke ook dat mannen juist mannelijker kunnen worden omdat een beeld van mannelijkheid kan ontstaan dat het hele spectrum beslaat in plaats van het eenzijdige mannenprofiel als de Alfaman. Dit biedt mannen de mogelijkheid om zichzelf te zijn en niet zich anders te hoeven voordoen.

Als we onze huidige situatie begrijpen kunnen we zien wat het alternatief is en hoe we dat kunnen bereiken. Daarmee biedt Hello from the other side mensen een frisse kijk op deze tijd, op de wereld en op henzelf van binnenuit. Ons perspectief is holistisch, one world waarin alles verbonden is en waarin het mannelijke en het vrouwelijke gelijkwaardig zijn.

scenario / research / idee: Anja Beerepoot
scenario / regie: Richard Dols
producent

 

Facebooktwitterpinterestlinkedinmail